چکیده
زمینه و هدف: پایش زیستی روشی مطلوب برای تعیین غلظت فلزات و قابلیت دسترسی زیستی آنهاست. پرندگان بهسبب قرار داشتن در سطوح تغذیه ای بالا و حساسیت زیاد نسبت به مواد سمی، پایشگر مناسبی برای آلودگیهای محیطی هستند. لذا، این پژوهش با هدف ارزیابی و مقایسه غلظت برخی فلزات در پوسته و محتویات تخم دو گونه پرنده در جزایر خورموسی خلیج فارس انجام یافته است.
روش بررسی: پس از جمعآوری 13 عدد تخم پرستوی دریایی کاکلی کوچک و 14 عدد تخم سلیم خرچنگخوار از جزایر خورموسی در سال 1391، خشک کردن و هضم نمونهها توسط اسید نیتریک، غلظت فلزات مورد مطالعه توسط دستگاه نشر اتمی خوانده شد.
یافتهها: میانگین غلظت تجمعیافته عناصر نیکل، سرب و وانادیوم (میکروگرم در کیلوگرم وزن خشک) در پوسته تخم پرستوی دریایی کاکلی کوچک بهترتیب برابر با 16±51، 89±293 و 5±82 و در محتویات تخم این گونه نیز بهترتیب برابر با 8±47، 134±374 و 7±96 بود. همچنین میانگین غلظت عناصر نیکل، سرب و وانادیوم (میکروگرم در کیلوگرم وزن خشک) در پوسته تخم گونه سلیم خرچنگخوار بهترتیب برابر با 18±46، 43±228 و 12±73 و در محتویات تخم این گونه نیز بهترتیب برابر با 8±36، 43±244 و 3±95 بود.
نتیجهگیری: پرستوی دریایی کاکلی کوچککه از سطوح بالاتر زنجیر غذایی تغذیه میکند، در مقایسه با سلیم خرچنگخوار، قابلیت بیشتری در تجمع زیستی فلزات دارد و میتوان این گونه را بهعنوان یک پایشگر زیستی معرفی کرد